جهانی شدن فرآیندی است که تمام مسایل جهان را تحت تاثیر قرار داده است. کم رنگ شدن مرزهای جغرافیایی، قدرتمند شدن سازمان های تجاری از جمله WTO، افزایش جریان های سرمایه ای، تقسیم بندی کشورهای جهان بر اساس میزان تولید علم و بهره مندی از آن و ... سبب شده که کشورهای جهان جهت پویایی اقتصادی در زمینه های مختلف با همدیگر رقابت سختی داشته باشند. لذا اقتصاد از کارگر و سرمایه محور به دانش محور تغییر کرد و کشورها سعی می کنند از طریق تولید علم و تبدیل آن به فناوری برتر به شکوفایی اقتصادی برسند.یکی از شاخص های اقتصاد پایدار، R&D است. R&D منجر به اقتصاد چند محصولی می شود. که از ثبات بیشتری برخوردار است. به همین دلیل کشورهای پیشرفته صنعتی و اخیرا کشور چین حداکثر سرمایه گذاری در بخش R&D کرده اند. این امر در هزاره سوم بعد جهانی به خود گرفته به عبارت دیگر در دهه های گذشته عاملان سرمایه گذاری در بخش R&D، در بعد جهانی فعالیت می کنند. در این مقاله ضمن بررسی روند جهانی شدن R&D و اهمیت آن، بر وضعیت R&D ایران را بررسی می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

تحقیقات سازمان یافته که به عنوان تحقیق و توسعه (یا D&R) نامیده می شود، کیمیایی است منحصربه فرد و چند لایه که موتور پیشرفته همه جوامع صنعتی است. اهمیت مدیریت سازمانهای تحقیق و توسعه از آن جهت است که اداره سازمانهای تحقیق و توسعه و تمرکز بر بهره وری وکیفیت برتر این سازمانها، متضمن تلاشهای بی وقفه و مرتبط با مشخصات منحصربه فرد آنهاست: یکی ماهیت سازمانهای تحقیقاتی و دیگری ویژگیهای خاص محققان.با توجه به تعاریف مختلف منظور از تحقیق و توسعه، کلیه فعالیتهایی است که بر نوآوری، توسعه محصول، بهبود عملیات، فرمول بندی نظریه های جدید و فراهم آوردن درک بهتری از علوم پایه و مکانیزم بنیادی فرآیندهای انسانی و طبیعی که مبتنی بر علم و تکنولوژی هستند، تمرکز یافته اند. که این فعالیت ها به حوزه های مختلف تقسیم شده است. در تقسیم بندی متداول و معمول، تحقیقات به سه دسته تحقیقات زیربنایی یا پایه، تحقیقات کاربردی و تحقیقات توسعه ای تقسیم می شوند.برخی از عناصر بنیادین و خصوصیات منحصر به فرد یک سازمان تحقیق و توسعه عبارتند از تکنولوژی و ابعاد سازمان، کارکنان، ایده ها، پشتوانه های مالی و فرهنگ سازمانی می باشد که این موسسات را از سایر سازمانها متمایز می نماید.سازمانهای تحقیق و توسعه دارای ویژگیهای رفتاری خاصی هستند که نشات گرفته از کارکنان آنان است، لذا تقسیم قدرت و رهبری در این سازمانها بسیار مهم است و باید به بهترین شیوه مدیریت شوند. فاریس، با توجه به چهار سبک رهبری (مشارکتی، تفویض اختیار، استیلا و سلب مسوولیت)، برای مدیریت این سازمانهای، شیوه مشارکتی را توصیه می کند.از دیگر مسایل مهم در سازمانهای R&D سیستم مدیریت عملکرد و ارزیابی عملکرد، معیارهای اثر بخشی و طراحی شغل می باشد، که در این مقاله به آن پرداخته می شود.  

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

امروزه اصلی ترین معیار تعیین جایگاه علمی کشورها، میزان مشارکت در تولید علم، فناوری و نوآوری و نقشی است که آن کشور در روند توسعه علمی جهانی ایفا می نماید. توسعه مبتنی بر دانایی مستلزم فراهم ساختن زمینه های رشد و ارتقای دانش در مراکز علمی و پژوهشی کشور و تبدیل یافته های پژوهشی به محصولات و روشهای جدید است.از مراکز پژوهشی تحقیقاتی و دانشگاه های کشور انتظار می رود به میزان قابل توجهی به رشد اقتصادی، امنیت ملی، تحقیق و توسعه و به طور کلی حل مشکلات جامعه یاری رسانند. لذا میزان واحدهای پژوهشی فعال موجود در هر کشور یکی از شاخص های مهم ارزیابی وضعیت پژوهشی آن کشور می باشد. نگاهی به گذشته نشان می دهد که با پیشرفت جوامع و گذر از جامعه سنتی به جامعه صنعتی، فرایند پژوهش هم از حیطه فعالیتهای متفرقه و پراکنده خارج شده و شکل نهادی و قانونی گرفته است که این شکل را امروزه در قالب نهادهایی همچون دانشگاهها، موسسات پژوهشی، مراکز تحقیق و توسعه (R&D)، کانونهای تفکر، پارک های علمی - تحقیقاتی و مراکز رشد، انجمنهای علمی و قطبهای علمی می بینیم. در این مقاله سعی شده، ضمن نگرشی به تاریخچه و روند رشد این واحدها، به نقش تحقیق و توسعه در برنامه ریزی، ضرورت ارتباط میان دانشگاه ها و مراکز پژوهشی، شاخص های تحقیق و توسعه، اشاره گردد و نهایتا مدلی برای اندازه گیری توان تحقیقاتی کشور ارایه شود.